Skip to main content

Người tình đáng ngưỡng mộ của nhiếp ảnh gia huyền thoại

 "Rong ruổi cùng người tình - nhiếp ảnh gia Robert Capa, khắp các chiến trường, chỉ một lần đơn độc bước vào vùng khói lửa, Gerda Taro vĩnh viễn bỏ lại quãng đời đẹp nhất của thời thanh xuân ở chiến hào Brunete, phía tây Madrid (Tây Ban Nha)."

Người được đồn thổi là tác giả thật sự của những bức ảnh nổi tiếng của phóng viên ảnh chiến trường lừng danh Robert Capa, là người đồng hành, cũng là người môi giới để bán những bức ảnh đầu tiên của ông, từng từ chối lời cầu hôn của Robert Capa những mong chuyên tâm cho nhiếp ảnh. Đó là một phụ nữ tị nạn người Đức, nhiếp ảnh gia chiến tranh Gerda Taro (1910 – 1937).
 
Cái chết của Gerda Taro vào ngày 25/7/1937 ở tuổi 27 trong cuộc nội chiến Tây Ban Nha là một sự kiện gây chấn động thời bấy giờ. Đó là thời điểm lực lượng Gen Franco vừa tái chiếm thị trấn, gây thiệt hại nặng cho quân đội tinh nhuệ của đảng Cộng hòa, giữa cảnh bom rơi, đạn nổ và máy bay oanh tạc, người phụ nữ xinh đẹp vẫn giữ vững máy ảnh trong tay. Bà đã có những bức ảnh tuyệt vời và dự định sẽ trở lại nước Pháp vào ngày hôm sau. Trong lúc phấn chấn, nữ phóng viên ảnh đã nhảy lên một chiếc xe vận chuyển thương binh để tác nghiệp nhưng đó cũng là khoảnh khắc bắt đầu định mệnh bất hạnh của bà. Chiếc xe đã va chạm với một chiếc xe tăng, Gerda Taro bị nghiền nát và mất vào ngày hôm sau ở một bệnh viện gần đó. Kể từ ngày đó, công chúng không còn thấy lại được những hình ảnh trong khói lửa của nữ nhiếp ảnh gia chiến trường can đảm. 
 
Người tình đáng ngưỡng mộ của nhiếp ảnh gia huyền thoại Robert Capa 1
Gerda Taro và Robert Capa - Paris 1936
 
Đến với cuộc nội chiến Tây Ban Nha với một nhiệt huyết tràn trề, Gerda Taro không bao giờ nghĩ rằng bản thân sẽ có một kết cục bi thảm. Những người lính ở hai phe của cuộc nội chiến đều rất tôn trọng nữ phóng viên ảnh. Trong hồi ký của Alexander Szurek, một sĩ quan phụ tá một vị tướng của đảng Cộng hòa đã viết: “Chúng tôi đều yêu Gerda rất nhiều… Gerda là một cô gái nhỏ nhắn với sự quyến rũ và vẻ đẹp trẻ thơ. Một cô bé gan dạ và Sư đoàn chúng tôi ngưỡng mộ cô”. 
 
Dường như định mệnh đã sắp đặt cho Gerda Taro  một kết cục cuối cùng. Trong các chuyến tác nghiệp trước, bà thường đi chung với Robert Capa, người bạn đồng hành, một đồng nghiệp tận tâm, một người tình tuyệt vời. Nhưng chuyến đi ngày 25/7 ấy, người đồng hành với bà là nhiếp ảnh gia người Canada, Ted Allan. Muốn chứng tỏ bản thân cũng như sở hữu những hình ảnh ấn tượng nhất, nữ phóng viên người Đức đã không màng tới nguy hiểm, khiến bản thân rơi vào tình huống không thể kiểm soát nổi. 
 
Robert Capa đã không bao giờ tha thứ cho bản thân mình khi để Gerda Taro ra chiến trường mà không có mình đi cùng, mặc dù ông nổi tiếng với câu nói, cũng là kim chỉ nam trong sự nghiệp: “Nếu bức ảnh của bạn chưa đạt, đó là do bạn đứng chưa đủ gần chủ thể”. Nhiếp ảnh gia chiến trường huyền thoại đã day dứt suốt cuộc đời vì đã không thể bảo vệ cho người tình và cảm thấy phải chịu một phần trách nhiệm vì mình là người đã đưa Gerda Taro vào con đường của một nhiếp ảnh gia chiến trường. 

Người tình đáng ngưỡng mộ của nhiếp ảnh gia huyền thoại Robert Capa 2
Gerda Taro dưới ống kính Robert Capa - 1936
 
Người tình đáng ngưỡng mộ của nhiếp ảnh gia huyền thoại Robert Capa 3
Gerda Taro và một người lính, Córdoba, Tây Ban Nha - 1936
 
Robert Capa và Gerda Taro gặp nhau ở Paris 4 năm trước khi thảm kịch cuộc đời nữ phóng viên ảnh người Đức xảy ra. Gerda Taro, tên thật là Gerda Pohorylle, xinh đẹp, sắc sảo đến từ Leipzig (Đức) và Robert Capa, tên thật là Andre Friedmann, một nhiếp ảnh gia tự do trẻ tuổi, đẹp trai đến từ Hungary. Cả hai đều là những người Do Thái bị truy đuổi khỏi quê hương, khao khát khẳng định vị trí trong công việc. Một cặp bài trùng hình thành từ đó, một cuộc hội ngộ của tài năng, chàng dạy nàng về nhiếp ảnh còn nàng dạy chàng cách hoàn thiện bản thân. Họ đã kề vai sát cánh trên những hành trình rong ruổi gian nan và cũng đầy lãng mạn. 
 
Khi cuộc nội chiến Tây Ban Nha nổ ra vào năm 1936, Robert Capa và Gerda Taro đã chớp lấy cơ hội để nâng cao chuyên môn của họ, đồng thời tham gia vào cuộc đấu tranh chống chủ nghĩa phát xít. Hai tuần sau khi cuộc chiến bắt đầu, cặp đôi tới Barcelona, chụp ảnh những người lính Cộng Hòa. Họ tiếp tục đi hàng trăm cây số đến Aragon, Madrid, Toledo, Cordoba. Cả hai đều đặn cung cấp nguồn ảnh về Paris, nơi công chúng hết sức quan tâm tới diễn biến của cuộc nội chiến. 
 
Người tình đáng ngưỡng mộ của nhiếp ảnh gia huyền thoại Robert Capa 4
Gerda Taro dưới ống kính Robert Capa - 1937

Người tình đáng ngưỡng mộ của nhiếp ảnh gia huyền thoại Robert Capa 5
Gerda Taro ở Tây Ban Nha, tháng 7/1937
 
Trước và sau cái chết của Gerda Taro, trong bối cảnh lịch sử khá nhòe mờ, dường như những thành quả công việc của bà đều đã bị đồng hóa với công việc của người tình, Robert Capa. Vì thế, nếu tên tuổi của Robert Capa được công nhận ở tầm quốc tế, Gerda Taro gần như bị quên lãng. Sau cái chết của Robert Capa vào năm 1954 ở Thái Bình (Việt Nam), cái tên Gerda Taro chỉ thảng được nhắc đến một cách hết sức khiêm tốn. Công chúng chỉ mới biết tới gia tài nhiếp ảnh đáng tôn vinh của Gerda Taro vài năm trước, khi kho ảnh 4.500 chiếc của bà, Robert Capa và một đồng nghiệp khác được phát hiện ở Mexico và được đem ra triển lãm. 
 
Người tình đáng ngưỡng mộ của nhiếp ảnh gia huyền thoại Robert Capa 6
Mộ phần Gerda Taro trong nghĩa trang Père-Lachaise ở Paris
 
Cùng với Margaret Bourke-White, Martha Gellhorn và mới đây là Marie Colvin, những nữ phóng viên ảnh can đảm được cả thế giới ngưỡng mộ, Gerda Taro là một cái tên xứng đáng được công chúng tôn vinh vì những cống hiến bất chấp giới tính cho nhiếp ảnh hơn là chỉ người phụ nữ sau lưng,“núp bóng” nhiếp ảnh gia huyền thoại Robert Capa.
 
Dưới đây là một số bức ảnh nổi bật trong sự nghiệp của Gerda Taro:
 
Người tình đáng ngưỡng mộ của nhiếp ảnh gia huyền thoại Robert Capa 7
Một người lính Cộng hòa chơi kèn, Valencia, tháng 3/ 1937

Người tình đáng ngưỡng mộ của nhiếp ảnh gia huyền thoại Robert Capa 8
Hai chiến sĩ đảng Cộng hòa cáng một đồng đội bị thương, Navacerrada Pass, Segovia, Tây Ban Nha, tháng 6/1937

Người tình đáng ngưỡng mộ của nhiếp ảnh gia huyền thoại Robert Capa 9
Xe tải cháy trong trận Brunete, Tây Ban Nha, tháng 7/937

Người tình đáng ngưỡng mộ của nhiếp ảnh gia huyền thoại Robert Capa 10
Cậu bé trên chiến trường

Người tình đáng ngưỡng mộ của nhiếp ảnh gia huyền thoại Robert Capa 11
Một phụ nữ thuộc đảng Cộng hòa được huấn luyện bắn súng trên bãi biển gần Barcelona, tháng 8/1936

Comments

Popular posts from this blog

Điều không thay đổi sau 200 năm nhiếp ảnh

  Bạn hãy xem bức ảnh đầu tiên của nhân loại dưới đây. Đó là bức ảnh mà người chụp đã cần nhiều giờ, thậm chí có thể nhiều ngày để nó xuất hiện. Hôm nay, hệ thống trí tuệ nhân tạo có thể tạo ra hàng nghìn bức ảnh chỉ trong một giây. Giữa hai cột mốc đó là một hành trình kéo dài hơn 200 năm lịch sử nhiếp ảnh . Con người không ngừng tìm đủ mọi cách để việc tạo ảnh nhanh lẹ hơn, dễ dàng hơn và hoàn hảo hơn. Từ những tấm kim loại đầu tiên của Nicéphore Niépce , qua thời đại Leica, phim ảnh, máy ảnh số các loại, điện thoại thông minh cho đến AI , dường như mọi cuộc cách mạng đều hướng về cùng mục tiêu: rút ngắn khoảng cách giữa thế giới thực tại và hình ảnh về nó. Nếu nhìn từ góc độ công nghệ, chưa bao giờ việc tạo ra một bức ảnh lại dễ dàng như hôm nay. Sau chừng ấy năm phát triển của nhiếp ảnh, khi mọi thứ thay đổi, thì còn điều gì đó vẫn còn nguyên không? Hay nói cách khác: khi việc tạo ra hình ảnh ngày càng dễ dàng hơn, điều gì vẫn còn làm cho nhiếp ảnh trở nên có ý nghĩa? Nicéphor...

Nhiếp ảnh mang thiên nhiên trở lại

  VHO - Trên thế giới, các nhiếp ảnh gia mong muốn gửi gắm thông điệp về cảnh quan thiên nhiên đang bị tàn phá nghiêm trọng. Những bức ảnh sẽ là lời nhắc nhở tới con người về ý thức bảo vệ môi trường và thiên nhiên. Pháo tuyết tạo ra tuyết nhân tạo tại khu nghỉ dưỡng trượt tuyết Dolomites. Ảnh: Zed Nelson/Institute Khi nhiếp ảnh gia Zed Nelson nhìn thấy bức tranh trên tường phía sau, ông đã nói "hoàn hảo”. Bức tranh vẽ một chú hổ đang ngủ, nằm trên một chiếc đệm nhung, lơ lửng giữa những tán lá và hoa màu pastel. Nhiếp ảnh gia đến từ London này không nói "hoàn hảo" theo nghĩa "được vẽ một cách điêu luyện"; mà là ẩn dụ hoàn hảo cho mối quan hệ lý tưởng giữa con người và thiên nhiên. Bức tranh gợi nhớ đến một tác phẩm nghệ thuật khác: Chú hổ con đang chơi đùa với mẹ. Đây là tác phẩm  của họa sĩ trường phái lãng mạn người Pháp Eugene Delacroix, người đã sử dụng một chú hổ nuôi nhốt tại sở thú và chú mèo cưng của mình làm mẫu. "Trường phái lãng mạn trong hội h...

Bức ảnh Nghệ nhân đóng giày 90 tuổi đoạt huy chương Bạc tại Pháp

  VHO- Cuộc thi ảnh Paris Photography Prize (PX3, Pháp) năm 2021 vừa công bố tác phẩm đoạt giải, trong đó, bức ảnh Nghệ nhân đóng giày 90 tuổi của nhiếp ảnh gia Việt Nam Trần Việt Văn đoạt huy chương Bạc thể loại “Báo chí - Du lịch” (Press/Travel/Tourism). Tác giả cho biết, tác phẩm đoạt giải của anh chụp nghệ nhân Trịnh Ngọc sống ở TP.HCM. Ông từng đóng giày cho Hoàng gia Campuchia và nhiều người nổi tiếng ở Việt Nam. Tác phẩm “Nghệ nhân đóng giày 90 tuổi” của nhiếp ảnh gia Trần Việt Văn Bộ ảnh chụp nghệ nhân đóng giày Trịnh Ngọc của nhiếp ảnh gia Trần Việt Văn cũng từng xuất bản trên web  Private Photo Revie w (Pháp), tạp chí  Fstop  (Mỹ) và đoạt giải Nhất cuộc thi ảnh quốc tế lần thứ VII  Concurso International De Fotografia Alicante  (Tây Ban Nha). Anh cũng là nhiếp ảnh gia Việt Nam duy nhất đoạt giải PX3 của Pháp trong 8 năm liên tiếp. B.T