Skip to main content

Dấu ấn con người Việt Nam hơn 30 năm qua

 Chân dung nhà văn Bảo Ninh 35 năm trước cùng những người Việt trong đời thường được nhiếp ảnh gia Catherine Karnow ghi lại.

Nhiếp ảnh gia người Mỹ Catherine Karnow chụp một giáo viên tên Trần Thị Điệp trên chuyến tàu Thống Nhất năm 1990. Lúc ấy, bà đi khắp tàu tìm kiếm những khung hình mà không có ý tưởng cụ thể nào. Bỗng nhiên, bà bị thu hút bởi người phụ nữ ngồi gần cửa sổ với gương mặt suy tư.

Năm 2010, tác giả nhận được tin nhắn trên mạng xã hội của một người tên Thảo, nói người trong ảnh là mẹ cô. Nhờ mối duyên này, bà và nhân vật gặp lại, trở thành bạn tốt của nhau. Năm 2018, con gái bà Điệp kết hôn, Catherine đã bay từ Mỹ sang Việt Nam dự đám cưới.

Tác phẩm được bà giới thiệu tại triển lãm Việt Nam - Một đất nước đang đổi thay 1990-2015, diễn ra ngày 21-5/12 tại số 45 Tràng Tiền, Hà Nội, thuộc khuôn khổ sự kiện Photo Hanoi'25.

Thầy giáo dạy nhạc đã về hưu trong căn nhà đơn sơ tại một con phố vắng ở Hà Nội, năm 1990. Tác giả chú thích: ''Ông không có học sinh mà chỉ ngồi một mình, chơi những bản tình ca cùng chiếc đàn guitar một dây''.

Catherine đến Việt Nam lần đầu vào tháng 7/1990, nhận thấy đất nước ''vẫn còn khá nguyên sơ, tinh khôi theo một cách nào đó nhưng đã bắt đầu hé mở cánh cửa đến tương lai với nhiều cơ hội''.

Người dân ở TP HCM đợi phà để trở về nhà ở bên kia sông sau một ngày làm việc, năm 1990. Ngày 20/11/2011, đường hầm sông Sài Gòn (hầm Thủ Thiêm) được khánh thành, nối liền trung tâm thành phố với các vùng ngoại ô lân cận.

Những người cuối cùng ở tầng lớp quý tộc phong kiến, họ hàng của vua Bảo Đại, 35 năm trước. Họ đứng trước nghĩa địa của dòng tộc tại Huế.

Nhiếp ảnh gia ghi lại hình ảnh hai người lái xích lô chở hai doanh nhân nước ngoài, năm 1994. Đây cũng là năm Tổng thống Mỹ Bill Clinton tuyên bố bãi bỏ lệnh cấm vận thương mại với Việt Nam.

Khi ở Việt Nam, Catherine Karnow có cơ hội tiếp cận những nhân vật đặc biệt như Đại tướng Võ Nguyên Giáp, nhà điêu khắc Diệp Minh Châu. Trong ảnh, bà chụp khoảnh khắc người dân chào đón Đại tướng Võ Nguyên Giáp thăm lại căn cứ trong rừng ở Điện Biên Phủ, năm 1994.

Catherine là con gái của nhà sử học, nhà báo Mỹ Stanley Karnow - tác giả cuốn Vietnam: A History, được xem là tác phẩm toàn diện nhất về chiến tranh Việt Nam. Qua sự giới thiệu của bố, bà là người nước ngoài duy nhất được chụp sự kiện Đại tướng Võ Nguyên Giáp thăm Điện Biên 31 năm trước.

Nhà văn Bảo Ninh cách đây 35 năm qua ống kính của Catherine Karnow. Thời điểm này, ông nổi tiếng với tiểu thuyết Nỗi buồn chiến tranh - tác phẩm gây chấn động văn đàn vì khắc họa hiện thực trần trụi, những đau thương của chiến tranh.

Một cô dâu trong ngày cưới ở Đà Lạt năm 2000. Catherine cho rằng dù mọi thứ dần thay đổi, nhiều phụ nữ vẫn sống với tư tưởng phục vụ bạn đời và gia đình chồng.

Hơn 30 năm qua, nhiếp ảnh gia nhiều lần trở lại Việt Nam, phản ánh sự phát triển của đất nước. Theo bà, dù mọi thứ thay đổi chóng mặt, có những khung cảnh được giữ nguyên, ngay cả trong thành phố.

Tác giả chụp một tiệm cắt tóc vỉa hè ở Hà Nội năm 2014. Bùi Phạm Quát (trái) không chỉ làm công việc cắt tóc mà còn là nghệ sĩ điêu khắc, trực tiếp thực hiện bức tường phía sau ông.

Catherine Karnow, 65 tuổi, sinh ở Hong Kong, từng là phóng viên ảnh của National Geographic. Năm 2015, bà thực hiện triển lãm ảnh đánh dấu 25 năm gắn bó Việt Nam, thuộc chuỗi sự kiện kỷ niệm 20 năm quan hệ ngoại giao Việt - Mỹ và 40 năm kết thúc chiến tranh hai nước. Tháng 10 cùng năm, bà lần đầu tổ chức khóa học nhiếp ảnh kéo dài 13 ngày, trải nghiệm ở Hà Nội, Huế, Đà Nẵng, Hội An.

Tham gia Photo Hanoi'25, ngoài không gian trưng bày Việt Nam - Một đất nước đang đổi thay 1990-2015, bà có hai buổi thuyết trình vào ngày 22, 23/11 và một buổi workshop nhiếp ảnh, hôm 29/11.

Phương Linh
Ảnh: Catherine Karnow

Comments

Popular posts from this blog

Nhiếp ảnh mang thiên nhiên trở lại

  VHO - Trên thế giới, các nhiếp ảnh gia mong muốn gửi gắm thông điệp về cảnh quan thiên nhiên đang bị tàn phá nghiêm trọng. Những bức ảnh sẽ là lời nhắc nhở tới con người về ý thức bảo vệ môi trường và thiên nhiên. Pháo tuyết tạo ra tuyết nhân tạo tại khu nghỉ dưỡng trượt tuyết Dolomites. Ảnh: Zed Nelson/Institute Khi nhiếp ảnh gia Zed Nelson nhìn thấy bức tranh trên tường phía sau, ông đã nói "hoàn hảo”. Bức tranh vẽ một chú hổ đang ngủ, nằm trên một chiếc đệm nhung, lơ lửng giữa những tán lá và hoa màu pastel. Nhiếp ảnh gia đến từ London này không nói "hoàn hảo" theo nghĩa "được vẽ một cách điêu luyện"; mà là ẩn dụ hoàn hảo cho mối quan hệ lý tưởng giữa con người và thiên nhiên. Bức tranh gợi nhớ đến một tác phẩm nghệ thuật khác: Chú hổ con đang chơi đùa với mẹ. Đây là tác phẩm  của họa sĩ trường phái lãng mạn người Pháp Eugene Delacroix, người đã sử dụng một chú hổ nuôi nhốt tại sở thú và chú mèo cưng của mình làm mẫu. "Trường phái lãng mạn trong hội h...

Điều không thay đổi sau 200 năm nhiếp ảnh

  Bạn hãy xem bức ảnh đầu tiên của nhân loại dưới đây. Đó là bức ảnh mà người chụp đã cần nhiều giờ, thậm chí có thể nhiều ngày để nó xuất hiện. Hôm nay, hệ thống trí tuệ nhân tạo có thể tạo ra hàng nghìn bức ảnh chỉ trong một giây. Giữa hai cột mốc đó là một hành trình kéo dài hơn 200 năm lịch sử nhiếp ảnh . Con người không ngừng tìm đủ mọi cách để việc tạo ảnh nhanh lẹ hơn, dễ dàng hơn và hoàn hảo hơn. Từ những tấm kim loại đầu tiên của Nicéphore Niépce , qua thời đại Leica, phim ảnh, máy ảnh số các loại, điện thoại thông minh cho đến AI , dường như mọi cuộc cách mạng đều hướng về cùng mục tiêu: rút ngắn khoảng cách giữa thế giới thực tại và hình ảnh về nó. Nếu nhìn từ góc độ công nghệ, chưa bao giờ việc tạo ra một bức ảnh lại dễ dàng như hôm nay. Sau chừng ấy năm phát triển của nhiếp ảnh, khi mọi thứ thay đổi, thì còn điều gì đó vẫn còn nguyên không? Hay nói cách khác: khi việc tạo ra hình ảnh ngày càng dễ dàng hơn, điều gì vẫn còn làm cho nhiếp ảnh trở nên có ý nghĩa? Nicéphor...

Bức ảnh Nghệ nhân đóng giày 90 tuổi đoạt huy chương Bạc tại Pháp

  VHO- Cuộc thi ảnh Paris Photography Prize (PX3, Pháp) năm 2021 vừa công bố tác phẩm đoạt giải, trong đó, bức ảnh Nghệ nhân đóng giày 90 tuổi của nhiếp ảnh gia Việt Nam Trần Việt Văn đoạt huy chương Bạc thể loại “Báo chí - Du lịch” (Press/Travel/Tourism). Tác giả cho biết, tác phẩm đoạt giải của anh chụp nghệ nhân Trịnh Ngọc sống ở TP.HCM. Ông từng đóng giày cho Hoàng gia Campuchia và nhiều người nổi tiếng ở Việt Nam. Tác phẩm “Nghệ nhân đóng giày 90 tuổi” của nhiếp ảnh gia Trần Việt Văn Bộ ảnh chụp nghệ nhân đóng giày Trịnh Ngọc của nhiếp ảnh gia Trần Việt Văn cũng từng xuất bản trên web  Private Photo Revie w (Pháp), tạp chí  Fstop  (Mỹ) và đoạt giải Nhất cuộc thi ảnh quốc tế lần thứ VII  Concurso International De Fotografia Alicante  (Tây Ban Nha). Anh cũng là nhiếp ảnh gia Việt Nam duy nhất đoạt giải PX3 của Pháp trong 8 năm liên tiếp. B.T